Görsel Karlanma Neden Olur?
Doç. Dr. Fatih Çakır Gündoğan•(Güncelleme: 6 Şubat 2025)
Görsel karlanma sık görülmeyen nörolojik kökenli bir durumdur. Kişiler görme alanlarının tamamında ya da bir kısmında beyaz, siyah ya da şeffaf noktalar görürler. Tipik olarak süreklidir ve uzun yıllar sürebilmektedir. Migren ve kulakta çınlama gözde karıncalanma ile birlikte sık görülen durumlardır.
Görsel Karlanma Neden Olur?
Görsel karlanmanın nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak beyinde sağ lingual gyrus ya da sol beyincik ön lobunda bulunan sinir hücrelerinin aşırı uyarılmış durumundan kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu konu ile ilgili yapılan bilimsel çalışmalar az sayıdadır. Beyin görüntüleme yöntemleri ile yapılan çalışmalar gözde karıncalanma sorunun beyin kaynaklı olduğunu ortaya koymuştur.
Bulgular
Görsel karlanma durumunda kişiler görme alanlarında televizyon ekranında ortaya çıkan karlanma benzeri bir görüntüden bahsetmektedirler. Ancak bazen yıldız parlamaları, ardıl görüntüler, uçuşmalar şeklinde de ortaya çıkabilmektedir.
Karlanma farklı şiddetlerde olabilmektedir. Migren ve kulakta çınlama ile birlikte olduğu durumlarda genellikle daha şiddetlidir.
Sıklık
Tüm dünyada görsel karlanmadan dolayı sorun yaşayan kişi sayısı bilinmemektedir. Ancak mevcut bilgiler bu sorunun erkeklerde muhtemelen daha sık olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer nörolojik sorunlara göre genç yaşlarda ortaya çıkan bir durumdur. Başlangıç yaşı hayatın çok erken dönemleri olabilir ve çoğu kişide tüm hayat boyunca sürebilmektedir. Bazı kişilerde ani bir şekilde ortaya çıkabilmektedir. Genellikle altta bir neden bulunamaz, çok nadiren tespit edilebilen bir nedeni vardır.
Görsel Karlanma Tedavisi
Görsel karlanmanın etkili bir tedavisi yoktur. Tedavide lamotrijin, asetazolamid ve verapamil adı verilen ilaçların etkisi bazen olabilmektedir. Bununla birlikte sıklıkla etkili olmamaktadırlar ve kullanımları da sınırlıdır.
Birlikte Görüldüğü Durumlar
Görsel karlanma depresyon, fotofobi (ışıklardan rahatsızlık), heliyofobi (güneş ışığı korkusu), depersonalizasyon ve derealizasyon adı verilen psikiyatrik durumlarla birlikte görülebilmektedir. Bazen palinopsi adı verilen herhangi bir nesneye baktıktan sonra nesne ortadan kaldırıldığı durumlarda görülen imajın devam etmesi durumu da yaşanabilmektedir. Bazen entoptik fenomen adı verilen bizzat gözün kendi içinden kaynaklanan imajların görünmesi de ortaya çıkabilmektedir.
Beyin üzerinde yapılan çalışmalar karıncalanma şikayeti olan hastalarda lingual gyrusda metabolizma artışı olduğunu göstermiştir. Lingual gyrus ayrıca karıncalanma şikayeti ile birlikte sık görülen fotofobiden de (ışıktan rahatsızlık hissi) sorumlu bölgedir.
